Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Machteld Marcelis is psychiater en hoogleraar Transdiagnostiek in de Psychiatrie, bij de Vakgroep Psychiatrie & Neuropsychologie van de Universiteit Maastricht. Tevens is zij werkzaam bij GGzE.

Is schizofrenie een diagnose?

Vraag

Is schizofrenie een diagnose? Voelt voor mij als een doodvonnis.

Antwoord

Beste R.,

Schizofrenie is een verouderde term die met stigma en pessimisme gepaard gaat, zoals jij het ook lijkt te ervaren. Het is officieel ook geen diagnose, maar een classificatie, d.w.z. een beschrijving van een set van symptomen die lang geleden de naam schizofrenie heeft gekregen zonder dat we de oorzaken kennen. Daarom spreken we tegenwoordig meestal over psychosegevoeligheid, dit sluit beter aan bij wat mensen ervaren en is in feite iets dat iedereen in meer of mindere mate bij zich draagt en in veel verschillende vormen tot uiting kan komen. Van heel mild (bijv. een klein beetje achterdochtig) tot ernstig (veel paranoia en angst).

Psychosegevoeligheid is een onderdeel van je zijn, maar valt niet samen met wie jij bent, want je bent heel veel meer natuurlijk. De grootste groep mensen met psychosegevoeligheid vindt handvatten (vaak met behulp van medisch-psychologische behandelingen tot leefstijl- en zelfhulpstrategieën) om beter grip te krijgen op de psychotische ervaringen en de onderliggende factoren die daarop van invloed kunnen zijn. Daarmee kunnen ze een kwalitatief goed of acceptabel leven leiden.

Mensen die meer aanleg (genetische kwetsbaarheid, verminderde weerbaarheid) of omgevingsrisicofactoren (zoals trauma, stress, middelengebruik) in hun leven hebben, hebben gemiddeld een hogere kans op het ontwikkelen van psychotische ervaringen of een psychose. Bij mensen met minder aanleg of risicofactoren, of een sterkere weerbaarheid kan de gevoeligheid zich beperken tot bijvoorbeeld een tijdelijke periode van wat meer achterdocht of geluiden/stemmen horen in een periode van stress of verminderde slaap zonder dat dit uitmondt in een psychose.

Iedereen heeft zijn eigen verhaal en achtergrond en herstel is een persoonlijke zoektocht/proces binnen de context waar jij je in bevindt. Mentale veerkracht kan je opbouwen of versterken, ook als je psychosegevoelig bent. Het kan voor sommigen een lange reis zijn om die weerbaarheid te vergroten en de mentale balans te vinden, bij anderen verloopt dat via een kortere of snellere route. Van belang is om het samen te doen, om je te laten ondersteunen door mensen die je vertrouwt.

Vaak helpt het om met ervaringsdeskundigen hierover te spreken, om van elkaars ervaringen te leren en te horen wat werkt en wat niet werkt, wetende dat dat voor iedereen anders is. Het geeft steun en houvast om elkaar te ontmoeten, om te ervaren dat je er niet alleen in staat, of om te delen wat je nodig hebt. Daarnaast is het van belang om een zorgverlener te hebben die samen met jou kan onderzoeken wat waardevolle (behandel)strategieën zouden kunnen zijn om het pad naar herstel (terug) te kunnen vinden.

Wil je hierover doorpraten, weet dat je ook terecht kunt via de Chatfunctie van PsychoseNet.

Sterkte!

Hartelijke groet,

Machteld

Beantwoord door: Machteld Marcelis op 3 april 2025

Gerelateerd

Meer over

diagnose
Psychosegevoeligheid
schizofrenie

Lees ook